preloader

Varikosel Ameliyatı

Testislerdeki kanı boşaltan toplardamarların varisleşmesine bağlı olarak gelişen hastalık varikosel olarak adlandırılır. Kısırlık sorunuyla doktora başvuran hastaların yaklaşık %30 – %40’ında varikosele rastlanır. İkinci çocuk isteği ile doktora başvuranlarda ise bu oran %60’a kadar çıkmaktadır.

Testis ısısının bozulması, testiste biriken kirli kandaki toksik maddeler, kirli kanın kalbe ulaşamaması ve kan akışının bozulması testis fonksiyonlarını etkiler; testosteron hormon ve sperm üretimini etkiler.

Varikosel, genellikle sol testisin üst kısmında görülür. Hastalar uzanırken varikoseli göremeyebilir; ancak ayağa kalktığında gözle görülecek bir belirginliği vardır. El ile muayene esnasında, torba içinde solucan varmış hissi gözlemlenebilir.

Oldukça yaygın bir tıbbi durumdur, genellikle genç erkekleri etkileyen bir hastalıktır. Yetişkin erkeklerin %20’sinde görülen bir problemdir. Kendiliğinden bir tıbbi soruna yol açmayabilecek varikosel, yine de üroloji uzmanına gösterilmelidir.

Varikoseller, düşük sperm üretimine, sperm kalitesinin düşmesine ve kısırlığa enden olabilecek miktarlara düşmesinin arkasındaki yaygın bir nedendir. Ancak, tüm varikosel vakalarında sperm üretiminin etkilendiği gözlemlenmez.

Zaman içinde gelişen varikosel, kısırlığın yanı sıra testislerin normal gelişememesine, büzülmesine de neden olabilir. Çoğu vakada teşhisi kolaydır ve genellikle tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Semptomlara neden olması halinde, cerrahi müdahale ile tedavi edilmesi gerekmektedir.

Varikosel, sperm tahlilinde ortaya çıkabilecek şu olumsuz durumlara neden olabilir; sperm hareketlerinde bozulma, sperm şeklinde bozulma, sperm sayısında azalma.

Bu olumsuzluklar ise, testiste atılamayan kan nedeniyle ısı artışı olması, testiste bulunmaması gereken zararlı atıkların damarlardan atılmayıp geri dönmesi, kirli kanın testiste birikmesi mekanizmalarına dayanır.

Op. Dr. Özkan OĞUZ

Üroloji

Varikosel Neden Olur?

Varikoselin neden ortaya çıktığı kesin olarak bilinmemektedir. Testislere kirli kanın gelip gidişi sağlayan spermatik korddaki kan akışıyla ilgili bir sorundan kaynaklı olduğu düşünülmektedir.

Spermatik korddaki damarların içindeki kan akışını kontrol eden valilerin kan akışını engellediği durumlarda damarlarda genişlemeye ve kanın geride toplanmasına yol açtığı zannedilmektedir.

Geride toplanma, testislerde hasara neden olabilirken, erkek doğurganlığında düşüşe de sebep olabilir. Varikosel, sıklıkla erkeklerin ergenlik döneminde meydana gelir.

Sol testisin, genellikle sağ testise göre daha aşağıda durması sebebiyle sol testis toplardamarı üzerinde bulunmaktadır. Bu anatomik faktör dolayısıyla, vakaların %90’ında sol testis toplar damarı üzerinde, %9’unda her iki testiste, %1 – %2’sinde ise sağ testiste olduğu tespit edilmiştir.

Varikosel oluşumuna yol açan risk faktörü belirlenememiştir.

Varikosel Belirtileri Nelerdir?

Varikosel, çoğunlukla kendi formu haricinde bir belirti veya semptom ile ortaya çıkmaz. Nadiren rahatsızlıktan keskin bir acıyla kadar ağrıya sebep olabilir. Bu ağrı, özellikle fiziksel hareket ve uzun süreli ayakta durma ile artabilir.

Sabahtan akşama kadar hissedilebilen bu ağrı seviyesinde artış gözlenebilir. Hastalara, ağrı durumlarında sırt üstü uzanmaları tavsiye edilir.

Zaman içerisinde daha belirgin hale gelebilen varikoseller, testiste şişmeler şeklinde görülebilir. Ağrının yanı sıra, erkek doğurganlığını da etkileyebilen bir durumdur.

Semptom göstermeyen varikoseller, doğurganlık değerlendirmesi ya da rutin fizik muayene sırasında saptanmazsa fark edilemeyebilir.

Testis torbasında ağrı ve şişlik hisseden, gençliğinde varikosel durumu geçirmiş ve çocuk sahibi olmayla ilgili sorunu olan bireylerin mutlaka bir üroloji uzmanına başvurması gerekmektedir.

Varikoselin ağrı haricinde sebep olabileceği iki yaygın komplikasyon daha vardır:

Etkilenen testisin büzülmesi.

Testisler, varikosel nedeniyle hasar görürse yumuşamaya başlar ve küçülür. Bu durumun nedeni tam olarak bilinmese de sorunlu valfler dolayısıyla kanın damarlarda birikmesi ve damar içindeki tansiyonun artarak çevre dokularda hasara neden olabilecek toksikler olunduğu ileri sürülmektedir.

Kısırlık.

Varikoselin testis içindeki ve çevresindeki ısıyı yükseltmesinden dolayı sperm oluşumu ve sperm hareketliliği etkilenebilir. Bu durum, kısırlığa yani inferteliteye sebep olabilir.

Varikosel Teşhisi Nasıl Konur?

Kendi kendini düzenli muayene eden erkekler, testis üzerinde şişlik ve düzensizlik hissedebilir. Varikosel, sıklıkla kısırlık şikayetiyle başvuran kişilere yapılan doktor muayenesi sırasında teşhis edilmektedir.

Uzun süreli ayakta duran, ağır spor ve sık cinsel aktivite gibi efor gerektiren hareketler yapan kişilerde görülen ağrılar varikosele işaret edebilir.

Hastalar, 22 derecelik ısıdaki odada ayakta durur pozisyonda muayene edilir. Dik dururken genital bölge ve testisler gözlemlenir. Hastanın testisleri, ayakta, dik dururken, derin nefes alırken, ıkınır pozisyonda incelenir.

Ardından, kişinin testisinin üzerinde dokunulduğunda, solucan torbası gibi hissedilen, hassasiyeti olmayan kitleyi ortaya çıkabilecek fizik muayene yapılacaktır.

Kitle yeterince büyükse, kolayca hissedilebilir. Yeterince büyük olmaması halinde, doktor hastadan ayağa kalkmasını, derin bir nefes almasını, ağzını ve burnunu kapattıktan sonra ıkınarak zorla dışarı nefes verme çalışması yapmasını isteyebilir. Bu yönteme, Valsalva manevrası denir.

Normalden fazla genişlemiş damarların hissedilmesine yardımcı olan Valsalva manevrası, üç farklı derecede varikosel tanısına yardımcı olur:

1. Derece: Ayakta muayene sırasında belirti göstermeyen, Valsalva manevrası sırasında elle tespiti gerçekleştirilen hafif tip varikosel.

2. Derece: Ayakta muayene sırasında gözlemlenen, Valsalva manevrası sonucunda damarların belirgin olarak görünür hale geldiği varikosel.

3. Derece: Ayakta muayene edilirken, Valsalva manevrası başlamadığı halde damarların belirgin bir şekilde görünür olduğu en ağır tip varikosel.

Varikosel tanısında en önemli faktör tecrübeli bir üroloji uzmanı tarafından yapılacak fiziksel muayenedir. Klinik tanıyı desteklemek, ameliyat kararı vermek ve varikosel derecesini belirlemek için aşağıdaki yöntemlere başvurulur.

Sperm Tahlili (Spermiogram)

Hastanın değerlendirilmesinde 2 ayrı sperm tahlili yapılır. İki spermiogram arasında 7 günden az ve 3 haftadan uzun süre bırakılmamalıdır. Bu test ile, varikoselin sebep olduğu spermde sayı, hareket ve şekil bozuklukları tespit edilebilir.

Tahlil esnasında tespit edilen sperm sayısı 5 milyon ile 10 milyon arasında ise, hastanın testosteron seviyelerine bakılır. 5 milyondan az sperm sayısı saptanırsa genetik testler uygulanması gerekir. Bu testler sonucunda bir bozukluk saptanmışsa, hastaya varikosel ameliyatı tavsiye edilmelidir.

Skrotal Doppler Ultrasonografi

Üroloji uzmanı tarafından tespit edilemeyen varikosel, Skrotal Doppler Ultrasonografi çekimi ile saptanabilir. Çekim sırasında, vücudun iç kısımlarının fotoğraflarının çekilmesi için ses dalgaları yönlendirilir.

Ultrason çekimi, varikosele ve semptomlarına sebep olabilecek tümör gibi etmenleri elemek için de çok faydalıdır. Hastaların tedavi planını belirlerken, ultrason verileri güvenilir bir kaynak olmaktadır.

Varikosel Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Varikosel tedavisi her hasta için gerekli olmayabilir. Birçok erkek, tedavi olmadan da baba olabilir. Tedavinin genellikle sperm kalitesini iyileştirdiği bilinse de, tedavi edilmemiş varikoselin sperm kalitesini zamanla düşürdüğü net olarak bilinmemektedir.

Varikosel ameliyatı, diğer bir adıyla varikoselektomi, hastanede yapılan açık cerrahi bir operasyondur. Varikosel tedavisinde en çok tercih edilen yöntemdir. Genellikle, ayakta tedavi şeklinde tek günde, lokal veya genel anestezi etkisi altında gerçekleştirilebilir.

Üroloji uzmanı, etkilenen damarların bulunduğu kasık bölgesinden, kasık altından veya karından kesi atarak operasyonu gerçekleştirir. Ardından, anormallik gösteren toplardamarları mikroskop yardımıyla bağlayacak veya sıkıştıracaktır. Operasyon tamamlandıktan sonra, kan akışının anormal damarlar etrafından normal damarlara doğru gerçekleşmesi beklenir.

Varikosel embolizasyonu sırasında ise, kasık damarlarına küçük bir kateter yerleştirilir. Ardından bu ince ve içi boş tüpün içine bir bobin yerleştirilir. Yapılan enjeksiyon sayesinde dokular tahrip edilir. Operasyon tamamlandıktan sonra, kanın anormal damarlara ulaşmasını engellemek hedeflenir.

Ameliyata oranla nispeten daha az riskli bir yöntem olan varikosel onarımı da tercih edilebilir. Bu onarımın riskleri şunlardır; varikosel tekrarı, enfeksiyon, testislerin etrafında sıvı birikmesi ve toplardamar hasarıdır.

Kimlere Varikosel Ameliyatı Yapılmalıdır?

  • Çocuk sahibi olmamış çiftin erkeğinde görülen varikosel durumunda,
  • Yapılan sperm tahlilinde anormal bulgular gösteren hastalara,
  • Bir daha çocuk sahibi olmak isteyen ancak varikosel tanısı konmuş erkeklere,
  • 2. veya 3. Dereceden varikosel tanısı konmuş bekar erkeklere,
  • Ağrısı farklı tedavi yöntemlerine rağmen geçmeyen kişilere.

Varikosel Ameliyatı Olanlar

Modern tıbbın sağladığı ilerlemeler sayesinde varikosel ameliyatı sonrasında görülen komplikasyonlar azalmıştır.

Varikoselektomi ameliyatı sonrası, 1 günlük dinlenmenin ardından günlük işlere geri dönülebilir. 2 hafta sonra cinsel aktivasyona, 4 hafta sonrasında da ağır iş yaşamına ve spor aktivitelerine izin verilmektedir.

Varikosel tedavisinden sonra belirli aralıklarla olgular izlenmelidir. Ergenlik çağına gelmemiş erkek hastalara, yılda bir kez rutin muayene olmaları ve tetkik yaptırmaları önerilir. Erişkin hastalara ise, çocuk sahibi oluncaya kadar geçen sürede her 3 ayda bir sperm tahlili yaptırmaları ve üroloji muayenesi olmaları tavsiye edilir.

Ameliyattan sonra çocuk sahibi olunamasa bile, varikosel tedavisinin aşılama gibi üremeye yardımcı tedavi yöntemlerine fayda sağladığı saptanmıştır.

Uzmanlara

Sorun

Özkaya Tıp Merkezi hekimlerine sağlığınızla ilgili sorularınızı sorabilirsiniz. Alanında uzman hekim kadromuz en kısa sürede sorularınızı email yoluyla yanıtlayacaktır.

Sağlıkla ilgili güncel gelişmelerden haberdar olun.

Özel Özkaya Tıp Merkezi ve Özel İnkılap Özkaya Cerrahi Tıp Merkezi, Ankara’nın en merkezi yeri olan Kızılay’da uzman doktorlarımızla, modern tıbbi cihazlarımızla ve güler yüzlü personelimizle sağlık hizmetlerinin kaliteli ve güvenilir biçimde sunulmasını sağlamayı hedefliyoruz.

Çalışma Saatlerimiz

Pazartesi: 08.30 - 18.00
Salı: 08.30 - 18.00
Çarşamba: 08.30 - 18.00
Perşembe: 08.30 - 18.00
Cuma: 08.30 - 18.00
Cumartesi: 08.30 - 13.00

© 2020, Tüm hakları saklıdır. Alfa Tasarım İnternet Hizmetleri
Bu sitede yer alan içerikler tamamen bilgilendirme amaçlıdır. Kesin tanı ve tedavi için uzman doktorlarımıza başvurunuz.

TurkishEnglishArabic